Dokter, ik moet gelukkig zijn

Gelukkig zijn, zeg nou zelf, wie wil dat nou niet? Is gelukkig zijn eigenlijk niet gewoon het hoogst haalbare in het leven? Documentairemaker en trainer Floris Alberse dacht van wel, totdat hij merkte dat de drang naar gelukkig zijn, hem juist ongelukkig maakte. Hij ging op onderzoek uit en maakte de radiodocumentaire ‘Dokter, ik moet gelukkig zijn’.

Floris interviewt prinses Irene over gelukkig zijn

Floris interviewt prinses Irene over gelukkig zijn (foto: Bob Bronshoff)

Gelukkig willen zijn maakt ongelukkig, zeg jij. Kun je dat uitleggen?
Toen ik eens een vrije avond met pizza op de bank op zoek was naar een leuke serie, kwam ik deze paradox op het spoor. Ik had een vrije avond, dus wilde ultiem ontspannen. Door een goede tv-serie te kijken, dacht ik. Maar na heel wat zappen kon ik geen leuke serie vinden. Ik vroeg me zelfs een beetje boos af waarom er zo weinig goede series gemaakt worden. M’n pizza was inmiddels koud.

In een boekje, gekregen van mijn schoonmoeder, las ik even later het volgende: “Alles moet fantastisch zijn, opwindend als een rollercoaster. We willen het ultieme geluk, en we willen het nu. Het streven naar een constante individuele gelukstoestand is dwingend. Het moet. Daarom word je ongelukkig als het niet lukt.”* Dat was precies wat er aan de hand was. Ik werd niet stantepede vermaakt met een tv-serie en werd daardoor ontevreden en gefrustreerd. Me realiserend dat de paradox niet alleen opgaat in mijn vrije tijd, maar bijvoorbeeld ook in mijn werk, besloot ik op onderzoek uit te gaan.

Waar ging je naar op zoek?
Naar waar die drang naar geluk vandaan komt. En waarom het niet mogelijk is instant gelukkig te zijn. Hiervoor sprak ik onder andere met Belgische psychiater en hoogleraar Dirk De Wachter, een loopbaancoach en met prinses Irene. Ik realiseerde me namelijk dat ik het geluksideaal opzij moest schuiven. Gelukkig zijn wilde ik niet meer als voornaamste levensdoel hebben. Want waar leidde dat nou uiteindelijk toe? Inderdaad, tot een ongelukkig leven. Maar toen ontstond er een enorme leegte. Waarom draait het wel? Ik had geen idee.

Toen zei iemand: verdiep je in het werk van prinses Irene. Ik las een boek van haar en diende een interviewverzoek in. Uiteindelijk ontving ze me bij haar thuis in Wassenaar. Erg bijzonder. Prinses Irene vertelde me die middag dat het er haar om gaat dat je van betekenis bent. Dat je doet waar je anderen mee helpt. Anderen in de zin van familieleden, vrienden, de organisatie waarvoor je werkt, het dorp of de stad waar je woont, het land en de wereld, inclusief de natuur. Want uiteindelijk, zo zei ze, ben je onderdeel van alles dat leeft op deze aardbol en beïnvloed je dus mensen met wat je doet. Prinses Irene zei dat zij de uitdaging zag om daarin het goede te doen. Ik vond het eenvoudig klinken, maar het raakte het me. Het voelde zo waar.

Door van betekenis te zijn en het goede te doen, krijg je vaak een goed gevoel. Je goed en gelukkig voelen is dan als het ware een bijkomstigheid?
Ja, precies! Ik ben niet op aarde om alleen maar perfect gelukkig te zijn. Ik ben hier ook om het verschil te maken. Ik kan me door goed te doen, goed gaan voelen. En af en toe ook niet. Soms is het namelijk helemaal niet leuk om iemand te helpen die in de shit zit.

Hoe zorg je, als starter op de arbeidsmarkt, dat dit ook opgaat in je werkende leven?
Dat kan op verschillende manieren. Kijk bijvoorbeeld eens naar waar je al van betekenis bent. Hoe kun je dat uitbreiden? Het is volgens mij de uitdaging om te kijken waar je waarde toevoegt. Durf die vraag aan jezelf te stellen. Dan krijg je vanzelf zicht op waar je van betekenis bent. Als je daar op focust, kan dat groter worden. Dan kun je jezelf de vraag stellen: oké, hoe kan ik dat nog meer gaan doen? En wat en waar zijn de mogelijkheden om deze activiteit en vaardigheden nog vaker te doen of in te zetten?

En hoe komen we er achter waar we van betekenis kunnen zijn?
Om het wat abstract te zeggen: ga eens na waar jouw drijfveer ligt. Die vind je bijvoorbeeld door bij jezelf na te gaan waar jouw interesses liggen. Femmy Wolthuis, de loopbaanbegeleider die ik sprak voor de documentaire, gaf me de tip: lees kranten, kijk televisie, voer gesprekken met mensen en merk op wanneer je iets interessant vindt. Dan kom je vanzelf op een spoor. Ook kun je bij jezelf nagaan wat je de laatste tijd plezierig vond om te doen. Of vraag aan mensen in je omgeving waar ze jou om waarderen. Vraag je partner, huisgenoot of collega eens wanneer zij het plezierig en waardevol vonden om met jou om te gaan.

Ik maakte het mezelf trouwens erg lastig door te verlangen dat ik ‘het’ op een gegeven moment zou moeten hebben. Weten wat dat perfecte werk voor mij zou zijn én het te hebben. Maar, zo las ik laatst, perfectie is de vijand van het goede. Dat is voor mij een belangrijke zin. Ik probeer nu tevreden te zijn met wat ik heb. En binnen die tevredenheid te zoeken naar verbeteringen. Als ik de perfectie loslaat, ervaar ik meer ruimte voor ontwikkeling.

Door op zoek te gaan naar aanknopingspunten vergroot je je zelfinzicht. Maar hoe krijg je uiteindelijk die passende baan?
Ik heb de volgende formule bedacht: jouw impact = 3 x i. Of het nou gaat om een baan of een freelance-opdracht, wat je nodig hebt is: inzicht in jezelf en je omgeving, een idee voor de toekomst, en invloed om dat idee te verwezenlijken.

Ten eerste moet je dus inzicht hebben in je eigen drijfveren, kwaliteiten en je omgeving, de organisatie waar je wil werken bijvoorbeeld. Vervolgens een idee voor de toekomst. Als jij je werk succesvol doet, wat bereik je dan? Als je solliciteert bij een organisatie, waarom vind jij het van belang dat die organisatie bestaat? Waarom wil jij precies dat werk doen binnen die organisatie? Kortom (en ten derde): hoe wil jij het verschil maken? Als je dat weet en kunt uitleggen, dan ben je een heel eind. Dan kun je anderen namelijk overtuigen met jouw verhaal. Bijvoorbeeld in een sollicitatiegesprek. Of daarvoor nog, in netwerkgesprekken, of op de verjaardag van je tante. Door inzicht, idee en invloed te koppelen, kun jij het verschil maken.

Nog snel even. Heeft het maken van de radiodocumentaire jou veranderd?
Ja, zeker. Natuurlijk heb ik nog momenten waarop ik het genot nastreef: ik ga naar feestjes en op vakantie. En ook in opdrachten streef ik naar plezier. Maar het is nu veel meer in balans. Ik weet namelijk dat mijn leven ook draait om het maken van een verschil.

Nieuwsgierig geworden naar de radiodocumentaire? Luister ‘m terug op www.dokterikmoetgelukkigzijn.nl.

 

* Uit het boek van Dirk De Wachter.